Stres Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Stres Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Stres, günlük yaşamımızdaki baskılara verilen normal bir tepkidir. Ancak uzun süre devam eden stres belirtileri hem ruhsal hem de fiziksel çöküşlere neden olur. Her birey stresi farklı yaşar, bu nedenle stresi azaltmak insanlar için kendisine en uygun yöntemleri belirlemekle mümkün olur.

Bilinmesi gerekir ki, Stres yaşamın normal bir parçasıdır. Zor durumlarla karşılaştığımızda kaslarımız kasılır, kalp atışlarımız hızlanır ve düşüncelerimiz artmaya başlar. Stres, vücudun öfke, hayal kırıklığı ve korkuya verdiği tepkidir.

Ara sıra stres yaşamak doğaldır, ancak düzenli olarak ortaya çıktığında (buna kronik stres denir), rahatsız edici duygular iş ve ev yaşamımıza müdahale edebilecek fiziksel ve duygusal sorunlar yaratabilir. Stresten kaçamasak da, stresten kurtulmanın harika yollarını bu yazımızda sizler için derledik.

Yaygın Stres Belirtileri

stres belirtileri nelerdir

Stres bağışıklık sisteminizi etkileyebileceğinden, soğuk algınlığından kalp krizine kadar her şey stresi azaltmanız gerektiğinin bir işareti olabilir. Stress belirtilerinin en yaygın durumu genel olarak aşağıdaki gibidir.

  • Baş ağrısı
  • Yüksek tansiyon
  • Düşük libido
  • Diş ağrıları / çürüklerin artması
  • Duygusallaşma
  • İştah açılması yada kapanması
  • Tükenmişlik
  • Mide bulunatısı
  • Çok fazla düşünmeye başlamak
  • Uyku Problemleri
  • Karar verememek
  • Unutkanlık

İş hayatında strese neden olan durumlar ise aşağıdaki gibidir.

  • İşini severek yapmamak
  • İşten atılma korkusu
  • Ağır bir iş yüküne veya çok fazla sorumluluğa sahip olmak
  • Uzun saatler çalışmak
  • Kötü bir yönetime sahip olmak, işinizle ilgili belirsiz beklentiler
  • Karar verme sürecinde söz sahibi olmamak
  • Tehlikeli koşullar altında çalışmak
  • İlerleme şansınız konusunda güvensiz olmak
  • Meslektaşları önünde konuşma yapmak zorunda olmak yada onlarla ters düşmek
  • İş yerinde ayrımcılıkla veya tacizle karşılaşmak

Günlük yaşamda strese neden olan durumlar.

Yaşam streslerinin de büyük bir etkisi olabilir. Yaşam stresi örnekleri:

  • Sevilen birisini kaybetme
  • Boşanma
  • Mali yükümlülüklerde artış
  • Evlenmek
  • Yeni bir eve taşınmak
  • Kronik hastalık veya yaralanma
  • Duygusal sorunlar
  • Yaşlı veya hasta bir aile üyesine bakmak
  • Doğal afet, hırsızlık, tecavüz veya size ve sevdiklerinize karşı şiddet gibi travmatik olaylar

Bir çok stres çeşidi vardır. Her insanın yaşadığı stres birbirinden farklıdır. Bazı insanlar strese daha yatkınken bazı kişiler kolay bir şekilde atlatabilir. Vücudun strese tepkisi, algılanan herhangi tehdit tarafından tetiklendiğinde ve homeostaza veya normal durumuna geri dönme yeteneği de kişiden kişiye değişiklik gösterir.

Kimi insanlar hemen sakinleşir ve kimisi ise stres tetiklemesinden saatler sonra. Karakteristik yapının da büyük rol oynadığı stres durumlarında mükemmeliyetçi insanlar bu durumu daha zor atlatırlar.

Tükenmişlik Sendromu Belirtileri

tükenmişlik sendromu belirtileri

Tükenmişlik teşhis edilebilir bir psikolojik bozukluk olmasa da, bu ciddiye alınmaması gerektiği anlamına gelmez.

  • İşle ilgili faaliyetlerden yabancılaşma: Tükenmişlik sendromu yaşayan bireyler işlerini giderek daha stresli ve sinir bozucu olarak görürler. Çalışma koşulları ve birlikte çalıştıkları insanlar hakkında alaycı olabilirler. Ayrıca duygusal olarak yozlaşmaya başlayabilir ve işlerini ağırdan almaya başlayabilirler.
  • Fiziksel semptomlar: Kronik stres, baş ağrısı ve mide ağrısı veya bağırsak sorunları gibi fiziksel semptomlara yol açabilir.
  • Duygusal tükenme: Tükenmişlik durumu, insanlarda bitkinlik, baş edememe ve yorgun hissetmelerine neden olur. İşlerini yapmak için genellikle enerjiden yoksun hissederler.
  • Düşük performans: Tükenmişlik esas olarak günlük işleri etkiler ya da yapması gerektiği işleri başkalarına devretmeye yönelirler. Tükenmişliği olan bireyler görevlerini yapma konusunda sorumsuz hissederler. Konsantre olmakta güçlük çekerler ve genellikle yaratıcılıktan yoksunlaşırlar.

Bu durum, depresyon ve anksiyetenin başlangıcı gibi görülebilir çünkü bir çok belirtiler ortaktır. Depresyonu olan bireyler, sadece iş yerinde değil, yaşamın tüm yönleri hakkında olumsuz duygu ve düşünceler yaşarlar.

Depresyon semptomları aynı zamanda ilgi kaybı, umutsuzluk, bilişsel ve fiziksel belirtiler gözlemlenebilir.

Depresyonun da üst seviyesi olan Anksiyete de ise insanlar intiharı dahi düşünebilirler.

Stres Kaynaklı Baş Ağrısı

Her zamankinden daha sık baş ağrısı yaşıyorsanız, bunun nedeni maksimum stresli olmanız olabilir. Stres, trafik veya iş hayatı gibi gündelik rahatsızlık verici maddeler tarafından tetiklenebilen gerilim tipi baş ağrılarının en yaygın nedenlerinden biridir.

Stres kaynaklı olarak uzun süre devam eden baş ağrıları kas gerilmesine yada kas sertleşmesine neden olabilir. Bu tip durumu engellemenin en iyi çözümü stresle başa çıkmayı öğrenmenizdir. Eğer 14 günden fazla süren baş ağrısı durumu gözlemleniyorsa tıbbi destek almak için doktorunuza görünün.

Stres Kaynaklı Libido Düşüşü

İş yerinde uzun ve stresli saatlerin sonunda eşinizle seks yapmak istemeniz hiçte anormal bir durum değil. Ancak stres durumunun en büyük belirtilerinden birisi de cinsel isteksizlik yada aşırı istek. Normal yaşamınızdan daha fazla cinsel arzularınız oluyorsa yada hiç istemiyorsanız doktorunuzla görüşün.

Stres Kaynaklı Diş Ağrıları ve Çürükler

Hepimiz diş temizliğini aksatmanın, çürümenin ilk yolu olduğunu biliyoruz. Ancak stres de bu duruma neden olan en büyük problemlerden birisidir. Özellikle dişlerinizi gıcırdatma eğilimindeyseniz bu durum çok daha hızlı olacaktır.

Stres Kaynaklı Mide Bulantısı

Stres durumu vücutta ki bir çok bölgeyi etkilediği gibi mideyi de olumsuz etkilemektedir. Mide bulantısı yaşayanlardansanız bu tip durumlarda karanfil çiğnemek size iyi gelecektir.

Stresin Risk Faktörleri

stresin risk faktörleri nelerdir

Yüksek stresli bir iş her zaman tükenmişliğe yol açmaz. Bu konuda stresinizi ne kadar iyi yönettiğiniz önemlidir. Eğer kontrol altında tutulabilirse risk teşkil etmez.

Ancak bazı kişiler (ve belirli mesleklerde olanlar) diğerlerinden daha yüksek risk altındadır. Stres, ağır iş yükleri ve belirli kişilik özelliklerine sahip bireyleri daha yüksek tükenmişlik riskine sokar. Aşağıdaki nedenler stres oluşturmanızın başlıca nedenleridir.

  1. Zaman baskısı: İşlerini yapmak için yeterli zamanları olduğunu söyleyen çalışanların yüksek tükenmişlik yaşama olasılığı yüzde 70 daha az görülür. Sağlık görevlileri, asker, polis ve itfaiyeci gibi zamanla yarışan bazı meslek grupları bu baskıdan dolayı streslenebilir.
  2. İletişim ve destek eksikliği: Çevrenizdeki kişilerin desteği, strese karşı psikolojik destek sağlar. Yakınlarınız tarafından güçlü bir şekilde desteklendiğini hisseden kişilerin stres yaşama olasılığı %70 daha azdır.
  3. Ne yapılması gerektiğini bilememek: İnsanların yalnızca %60’ı kendilerinden ne beklendiğini biliyor. Beklentiler hareketli hedefler gibi olduğunda, bu kişiler ne yapmaları gerektiğini anlamaya çalışarak yorulabilirler. Bu durum örneğin gelecek kaygısı, iş hayatına yeni başlama yada askere gitme gibi durumlar olabilir.
  4. Ağır iş yükü: Bir iş yükü yönetilemez hissettiğinde, en iyimser çalışanlar bile umutsuz hissedeceklerdir. Bunalmış hissetmek hızla tükenmişliğe yol açabilir.
  5. Haksız muamele: İş yerinde veya günlük yaşamda kendilerine adil davranılmadığını düşünenler yüksek düzeyde tükenmişlik yaşama olasılığı 2,3 kat daha fazladır.

Stres Nasıl Önlenir?

stresi önlemek için yapılması gerekenler

Tükenmişlik sendromunun, kalıcı bir durum olabileceği öne sürse de, tersine çevrilebilir. Kendini tükenmiş hisseden bir bireyin çalışma ortamında bazı değişiklikler yapması gerekebilir.

İnsan kaynakları departmanına işyerindeki sorunlar hakkında yaklaşmak veya sorunlar hakkında bir amirle konuşmak, daha sağlıklı bir çalışma ortamı yaratmaya yatırım yapılırsa yardımcı olabilir.

Bazı durumlarda, tükenmişliğe son vermek için yaşamınızda değişiklikler veya tamamen yeni bir iş hayatına başlamanız gerekli olabilir.

Stresinizi yönetmenize yardımcı olacak net stratejiler geliştirmek de yararlı olabilir. Sağlıklı beslenme, bol egzersiz yapma ve sağlıklı uyku alışkanlıkları gibi kişisel bakım stratejileri, yüksek stresli bir işin bazı etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir.

Tatil de size geçici bir rahatlama sağlayabilir, ancak ofisten uzakta bir hafta geçirmeniz tükenmişliği yenmenize yardımcı olmayacaktır. Günlük yenileme egzersizlerinin yanı sıra işten düzenli olarak planlanan molalar, tükenmişlikle mücadele etmenize yardımcı olabilir.

Tükenmişlik yaşıyorsanız ve çıkış yolunu bulmakta güçlük çekiyorsanız veya depresyon gibi bir akıl sağlığı sorununuz olabileceğinden şüpheleniyorsanız, profesyonel tedavi alın.

Stres geçici bir durum mu?

Stres günlük yaşamda karşılaşılan sorun yada sorunlara vücudumuzun verdiği doğal bir tepkidir. Ülkemizde milyonlarca kişi stres altındadır. Bu durum genel olarak geçici bir süreçtir ancak yaşanılan duruma göre kronikleşebilir (kalıcı olabilir). Stresin kalıcı hale gelmesi uzun vadede depresyon ve anksiyeteye neden olur. Bu yüzden eğer kendi başınıza üstesinden gelemiyorsanız kesinlikle psikiyatri yada psikologdan profesyonel tavsiyeler almanız gerekir.

Fiziksel stres nedir?

En yaygın görülen ve az tedavi edilen stres türüdür. Bu tip stresler örneğin günlük yaşamdan kaynaklanan monoton bir süreç, yanlış oturma yada uyuma, sakatlıklar yada yaralanmalardan kaynaklanır. Vücudunuz doğal olarak görülen bu durumlara tepki verir. Sonuç olarak bir süre endişeli hissetmenize neden olur.

Duygusal stres nedir?

Duygusal stres, kardiyovasküler ve hormonal değişiklikler gibi fizyolojik bir stres durumudur. Depresyon ve anksiyete gibi olumsuz duygulanmanın belirtisidir.

Zihinsel stres nedir?

Kişinin iç veya dış ortamındaki olayların nasıl algılandığına bağlı olarak ortaya çıkan, psikolojik sıkıntı ve kaygı deneyimiyle sonuçlanan stres çeşitidir.

Stresin faydası var mı?

Biraz stres kişisel olarak size iyi gelir. Artan stres can sıkıntısına ve depresyona neden olabilirken, çok fazlası anksiyeteye ve kötü sağlığa neden olabilir. Ancak doğru miktarda akut stres zihni diri tutar, performansı ve sağlığa yararlıdır.

Stres Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?

stresi önlemek için ipuçları

Stres durumunu azaltmak için etkili bir çok yöntem vardır. Ancak kişinin en iyi yöntemi kendisi belirlemesi gerekir. Zevk alacağı aktivitelere katılmak, yakın arkadaşlarıyla dertleşmek en etkili yöntemlerden bazılarıdır. Aşağıda sizler için farklı fikirler oluşturduk incelemenizde fayda var.

  • Resim çizmek
  • Sağlıklı beslenme / diyet
  • Meditasyon yada inançlarınıza göre ibadetler
  • Sevdiğiniz insanlara sarılmak
  • Sosyal destek gruplarına takılmak
  • Kişisel ve zihinsel gelişime yönelik çalışmalar
  • Şarkı söylemek
  • Spor / egzersiz yapmak
  • Dans etmek
  • Gönüllü yardım hizmetlerine katkıda bulunmak
  • Ev yada ofisinizde değişiklikler
  • Kitap, dergi yada gazete okumak
  • Tatile çıkmak
  • Sosyal medyadan uzak durmak (sahte hayatlara aldanmamak gerek)
  • Orman yada benzeri doğa yürüyüşleri yapmak
  • Günlük tutmak yada anılarınızı biriktireceğiniz bir defter hazırlamak
  • Eşinizle daha fazla seks yapmak
  • Daha verimli uyku
  • Masaj yaptırmak yada yüzmek

Yukarıdaki bazı basit durumlar belirtilmiştir aşağıdaki listeden farklı durumlara göz atabilirsiniz.

Evcil Hayvan Sahiplenin

Mümkünse evcil hayvan sahiplenin (ancak bakabileceğinize eminseniz, çünkü bir sorun nedeniyle sonradan ayrılmak yada yapılan bir hatadan dolayı evcil hayvanı kaybetmek daha derin üzüntü yaşatabilir).

Zor bir günün ardından sevimli, tüylü bir arkadaşa sarılmak gibisinin olmadığını bilirsiniz. Bir evcil hayvan sahiplenmek hayat kurtarır ve size sürekli arkadaşlık, eğlence ve koşulsuz sevgi sağlayabilir. Evcil hayvan sahipliğinin faydaları sadece anekdot değildir.

Bilimsel araştırmalar, evcil hayvanların stres için en etkili yöntemlerden biri olduğu fikrini desteklemektedir. Amerikan Kalp Derneği‘nin 2013 yılında yaptığı bir açıklama, evcil hayvan sahibi olmanın, özellikle bir köpeğe sahip olmanın, daha düşük kalp hastalığı riski, düşük kan basıncı ve kolesterol seviyeleri ile ilişkili olduğunu belirtti. Araştırmacılar, bunun köpek sahiplerinin köpeklerini düzenli olarak gezdirmesiyle bağlantılı olabileceğini düşünmektedir.

Bitkisel Çaylar Deneyin

Endişeli hissediyorsanız, bir fincan sıcak çay endişelerinizi uzaklaştırabilir. Araştırmalar, çayın zihinsel berraklığı artırabileceğini, ruh halini iyileştirebileceğini ve sakinlik duygularını artırabileceğini göstermiştir. Ancak sakinleştirici etkisi olan sadece içecek değildir. Çay hazırlama süreci aynı zamanda rahatlama hissi yaratır.

Yatmadan önce bir fincan papatya çayı içmenin sağlıklı uykuyu desteklediği bilinmektedir. Yeşil çay, stresi azalttığını gösteren kimyasal olan theanine içerir. Biberiye, yaban nanesi, lavanta ve ıhlamur çayları da yıpranmış sinirleri yatıştırmaya yardımcı olabilir. Birkaç çeşidi tadarak favorilerinizi keşfedebilirsiniz.

Hayır Demeyi Öğrenin

Tabağınız doluyken yada başkalarını kırmamak için gönülsüz olarak kabulleneceğiniz işlere “hayır” demeyi öğrenmek stresle başa çıkmanın en etkili yollarından biridir. “Hayır” demek, hayatınızın kontrolünü ele almanıza yardımcı olur.

Uzun Yürüyüşler

Stres sizi etkisi altına almaya başladığında, bir çift spor ayakkabıyı bağlayıp yürüyüşe çıkma zamanı. Yürümenin stresi azalttığı ve depresyonu hafiflettiği kanıtlanmıştır. Amerika Anksiyete ve Depresyon Derneği‘ne göre, egzersiz yapan bireyler, kanepede oturan meslektaşlarına göre anksiyete ve depresyona daha az eğilimlidir.

Çalışmalar, 10 dakikalık bir yürüyüşün 45 dakikalık bir egzersiz kadar faydalı olabileceğini göstermiştir. Yürümek ayrıca sağlıklı kilonun korunmasına yardımcı olmak, kemik ve kasları güçlendirmek, koordinasyonu iyileştirmek, diyabet ve yüksek tansiyon gibi belirli durumların riskini azaltmak gibi bir dizi başka fayda da sağlar.

Arkadaşlarınızla Vakit Geçirin

Üzerinizdeki baskı arttığında, yalnız kalmayı istemek doğaldır. Ancak bir arkadaşla vakit geçirmek aslında daha yararlı olabilir. Endişeli veya üzgün hissettiğinizde, arkadaşlarınıza ulaşın, korkularınızdan yada kaygılarınızdan bahsedin. Anksiyete veya depresyonla mücadele ediyorsanız arkadaşınıza bu durumdan bahsedin.

Kafein ve Kahveden Uzak Durun

Pek çok insan sabah rutinlerini yapmadan kendine gelemez. Ülkemizde de en sık yapılan sabah ilk iş bir kahve hazırlamak. Bardağınızdaki kafein, sabah ilk iş olarak arzu ettiğiniz enerji artışını sağlar. Ancak kafeinin olumsuz etkileri olabilir. Stresli hissediyorsanız, kafein tansiyonunuzu yükselterek ve baş ağrısı, anksiyete ve uykusuzluğa neden olarak sizi daha da kötü hissettirebilir.

Benzer İçerikler

Kullanıcı Yorumları: Stres Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
    Bu yazımıza henüz kimse yorum yapmamış 😞
Sizde Yorumunuzu Paylaşın