Atriyal Fibrilasyon Nedir?

Atriyal Fibrilasyon Nedir?

Atriyal fibrilasyon, inme, kalp yetmezliği ve diğer kalple ilgili problemlerin riskini artırabilen düzensiz ve genellikle hızlı bir kalp atış durumudur.

Atriyal fibrilasyon sırasında, kalbin iki üst odası (kulakçık) kalbin iki alt odası (ventriküller) ile koordinasyon dışında dengesiz ve düzensiz bir şekilde atar. Atriyal fibrilasyon semptomları genellikle kişide kalp çarpıntısı, nefes darlığı ve halsizlik durumuna yol açar.

Bu durumun belirtileri kendini gösterip sonrasında kaybolabilir veya geçmeyen ve tedavi gerektirebilecek durumuna dönüşebilir. Atriyal fibrilasyonun kendisi genellikle yaşamı tehdit etmese de, bazen acil tedavi gerektiren ciddi bir tıbbi durumdur.

Atriyal fibrilasyonla ilgili en büyük endişe, kalbin üst odacıklarında kan pıhtıları geliştirme potansiyelidir. Kalpte oluşan bu kan pıhtıları, diğer organlara yayılarak kan akışının engellenmesine (iskemi) yol açabilir.

Atriyal fibrilasyon tedavileri, kalbin çalışma sistemini değiştirmeye çalışmak için ilaçlar ve diğer müdahalelerle yapılabilmektedir.

Atriyal Fibrilasyon Belirtileri

Atriyal fibrilasyon durumu olan bazı kişilerin hiçbir belirtisi yoktur. Fizik muayene sırasında keşfedilene kadar durumlarından habersizdirler. Kendini gösteren Atriyal fibrilasyon semptomları olanlar da genel olarak aşağıdaki durumlar gözlemlenir.

  • Düzensiz kalp atışı
  • Şiddetli çarpıntı hissi
  • Kendini rahatsız hissetme
  • Zayıflık
  • Azalan egzersiz yeteneği
  • Yorgunluk
  • Baş dönmesi
  • Nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı

Atriyal fibrilasyon durumunda yukarıda belirtiler nedenlerin sıklıkları aşağıda belirtilmiştir.

  • Ara sıra: Bu duruma paroksismal atriyal fibrilasyon denir. Gelip giden, genellikle birkaç dakika yada saatler süren belirtileriniz olabilir. Bazen semptomlar bir haftaya kadar uzar. Bu süreçte ara sıra kendini belli edecektir. Belirtileriniz kendiliğinden kaybolabilir veya tedaviye ihtiyacınız olabilir.
  • Kalıcı: Bu tür atriyal fibrilasyonla kalp ritminiz kendi kendine normale dönmez. Kalıcı atriyal fibrilasyonunuz varsa, kalp ritminizi eski haline getirmek için elektrik şoku veya ilaçlar gibi bir tedaviye ihtiyacınız olacaktır.
  • Uzun süredir kalıcı: Bu tip atriyal fibrilasyon süreklidir ve 12 aydan uzun sürer.
  • Kronik: Bu tür atriyal fibrilasyonda, kalp ritminiz normale dönmez. Kalıcı olarak atriyal fibrilasyona sahip olacaksınız ve kalp atış hızınızı kontrol etmek ve kan pıhtılarını önlemek için sıklıkla ilaçlara ihtiyacınız olacak.
atriyal fibrilasyon durumunda örnek kalp düzeni

Yukarıdaki görselde normal kalp atış diyagramını ve aritmik düzene gelen kalp atış diyagramını inceleyebilirsiniz.

Atriyal Fibrilasyona Ne Sebep Olur?

Atriyal fibrilasyon, kalbinizin üstünde bulunan 2 odacık düzensiz elektrik sinyalleri aldığında meydana gelen genellikle dengesiz ve hızlı bir kalp atış hızıdır. Sonuç, hızlı ve düzensiz bir kalp ritmidir. Atriyal fibrilasyonda kalp atış hızı dakikada 100 ila 175 atış arasında değişebilir. Bir kalp atış hızı için normal aralık dakikada 60 ila 100 arasıdır.

Kalbiniz dört bölmeden oluşur, iki üst bölme (kulakçık) ve iki alt bölme (karıncık). Kalbinizin sağ üst bölmesinde (sağ kulakçık) sinüs düğümü adı verilen bir grup hücre bulunur. Buna, kalbinizin doğal pili diyebiliriz. Sinüs düğümü, normalde her kalp atışını başlatan sinyali üretir.

Prof. Dr. Özgür Aslan tarafından anlatılan Atriyal Fibrilasyon oluşumunun nedenleri.

Normalde, sinyal iki üst kalp odasından ve daha sonra atriyoventriküler düğüm (av) adı verilen üst ve alt odacıklar arasındaki bağlantı yolundan geçer. Sinyalin hareketi kalbinizin sıkışmasına (kasılmasına), kalbinize ve vücudunuza yayılan kan akışının yavaşlamasına neden olur.

Atriyal fibrilasyonda, kalbinizin üst odacıklarındaki sinyaller düzensizdir. Sonuç olarak kalpte titreme yaşanır. Atriyoventriküler düğüm, kulakçıklar ve karıncıklar arasındaki sinyal bağlantısını karıncıklara ulaşmaya çalışan dürtülerle rahatsız edilir. Bu nedenle karıncıklar da hızla atar, ancak uyarıları geçemediği için kulakçıklar kadar hızlı değil.

Atriyal fibrilasyo nelere sebep olabilir?

Kalp yapısındaki anormallikler veya hasar, atriyal fibrilasyonun en yaygın nedenidir. Atriyal fibrilasyonun olası nedenleri genel olarak aşağıdaki gibidir.

  • Yüksek tansiyon
  • Kalp krizi
  • Koroner arter hastalığı
  • Anormal kalp kapakçıkları
  • Kalp kusurları (doğuştan)
  • Aşırı aktif bir tiroid bezi veya diğer metabolik dengesizlik
  • İlaçlar, kafein, tütün veya alkol gibi uyarıcılara maruz kalma
  • Hasta sinüs sendromu
  • Kalbin doğal ritminin bozulması
  • Akciğer hastalıkları
  • Viral enfeksiyonlar
  • Ameliyat, zatürre veya diğer hastalıklara bağlı stres
  • Uyku apnesi

Bununla birlikte, tek başına atriyal fibrilasyon adı verilen bir durum olan herhangi bir kalp kusuru veya hasarı yoktur. Yalnız atriyal fibrilasyonun nedeni genellikle belirsizdir ve ciddi komplikasyonlar nadir görülür.

Atriyal çarpıntı nedir?

Atriyal çarpıntı, atriyal fibrilasyona benzer ancak atriyumunuzdaki ritim, atriyal fibrilasyonda yaygın olan anormal modellerden daha organize ve daha az dengesizdir. Bazen atriyal fibrilasyona dönüşen atriyal çarpıntıya sahip olabilirsiniz ve bunun tersi de geçerlidir.

Atriyal çarpıntının risk faktörleri, belirtileri ve nedenleri atriyal fibrilasyonunkilere benzerdir. Örneğin, atriyal flutter olan kişilerde felç de bir endişe kaynağıdır. Atriyal fibrilasyonda olduğu gibi, atriyal çarpıntı, uygun şekilde tedavi edildiğinde genellikle yaşamı tehdit etmez.

Atriyal Fibrilasyonun Risk Faktörleri

Bazı faktörler atriyal fibrilasyon gelişme riskinizi artırabilir. Genel olarak bilinen risk farktörleri aşağıdaki gibidir.

  • Yaş: Yaşlandıkça atriyal fibrilasyon geliştirme riskiniz artacaktır.
  • Kalp hastalığı: Kalp kapakçığı sorunları, doğuştan kalp hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı, kalp krizi veya kalp ameliyatı geçmişi gibi kalp hastalığı olan herkesin riski artmaktadır.
  • Yüksek tansiyon: Yüksek tansiyona sahip olmak, özellikle yaşam tarzı değişiklikleri veya ilaçlarla iyi kontrol edilmezse riskinizi artırabilir.
  • Kronik durumlar: Tiroid sorunları, uyku apnesi, metabolik sendrom, diyabet, kronik böbrek hastalığı veya akciğer hastalığı gibi belirli kronik rahatsızlıkları olan kişilerde riski artmıştır.
  • Alkol içmek: Bazı insanlar için alkol içmek bir atriyal fibrilasyon olayını tetikleyebilir. Aşırı içki içmek sizi daha da yüksek bir risk altına sokabilir.
  • Obezite: Obez kişilerde atriyal fibrilasyon gelişme riski daha yüksektir.
  • Aile öyküsü: Bazı ailelerde artmış atriyal fibrilasyon riski mevcuttur. Küçük bir payda olsa genetik faktörler etkilidir.

Atriyal Fibrilasyonun Komplikasyonları

Bazı durumlarda atriyal fibrilasyon aşağıdaki komplikasyonlara yol açabilir.

  • İnme: Atriyal fibrilasyonda düzensiz ritim, kanın kalbinizin üst odacıklarında (kulakçık) birikmesine ve pıhtı oluşturmasına neden olabilir. Bir kan pıhtısı oluşursa, kalbinizden çıkıp beyninize gidebilir. Orada kan akışını engelleyerek felce neden olabilir. Atriyal fibrilasyonda inme riski yaşlandıkça artar ve yüksek tansiyon, diyabet, kalp yetmezliği öyküsü veya daha önce felç olup olmadığınıza bağlı olarak değişir. Kan incelticiler gibi bazı ilaçlar, inme riskinizi veya kan pıhtılarının neden olduğu diğer organların zarar görmesini büyük ölçüde azaltabilir. Doktorunuz önermediği sürece kullanmayın.
  • Kalp yetmezliği: Atriyal fibrilasyon, özellikle kontrol edilmezse, kalbi zayıflatabilir ve kalp yetmezliğine yol açabilir. Bu, kalbinizin vücudunuzun ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek kadar kan dolaştıramadığı bir durumdur.

Atriyal Fibrilasyon Riskini Önleme

Atriyal fibrilasyonu önlemek için kalp hastalığı riskinizi azaltmak, sağlıklı bir yaşam tarza adapte olmayla başlar. Sağlıklı bir yaşam tarzı için aşağıdaki tavsiyelerimiz size yardımcı olacaktır.

  • Kalp dostu bir diyet
  • Fiziksel aktivitenizi artırmak
  • Sigara ve alkol içmekten kaçınmak
  • Sağlıklı kiloyu korumak
  • Kafeini sınırlamak veya kaçınmak
  • Yoğun stres ve öfke kalp ritmi sorunlarına neden olabileceğinden stresi azaltmak
  • Bazı soğuk algınlığı ve öksürük ilaçları hızlı bir kalp atışını tetikleyebilecek uyarıcılar içerdiğinden, doktor tavsiyesi dışında ilaç kullanmamak.

Atriyal Fibrilasyon Nasıl Teşhis Edilir?

Atriyal Fibrilasyon Test örneği

Atriyal fibrilasyonu teşhis etmek için doktorunuz belirtilerinizi gözden geçirecektir. Aynı zamanda tıbbi geçmişinizi gözden geçirebilir ve fizik muayene yapabilir. Doktorunuz, durumunuzu teşhis etmek için aşağıdakiler dahil birkaç test isteyebilir.

  • Elektrokardiyogram (EKG): EKG, kalbinizde dolaşırken elektrik sinyallerini algılamak ve kaydetmek için göğsünüze ve kollarınıza bağlı küçük sensörler (elektrotlar) kullanır. Bu test, atriyal fibrilasyonu teşhis etmek için birincil araçtır.
  • Holter monitörü: Bu taşınabilir EKG cihazı cebinizde taşınır veya bir kemer veya omuz askısı ile takılır. Kalbinizin aktivitesini 24 saat veya daha uzun süre kaydeder, bu da doktorunuza kalp ritimlerinize uzun süreli bir bakış sağlar. Genel olarak yüksek bütçeli özel hastanelerde uygulanmaktadır.
  • Olay kaydedici: Bu taşınabilir EKG cihazı, kalp aktivitenizi birkaç haftadan birkaç aya kadar izlemeye yöneliktir. Kalp atış hızı semptomları yaşadığınızda, bir düğmeye basarsınız. Bu sayede önceki ve sonraki birkaç dakikanın EKG şeridi kaydedilir. Bu, doktorunuzun belirtileriniz anında kalp ritminizi belirlemesine izin verir.
  • Ekokardiyogram: Bu test, kalbinizin hareketli resimlerini oluşturmak için ses dalgalarını kullanır. Genellikle göğsünüzde değnek benzeri bir cihaz (dönüştürücü) tutulur. Bazen, dönüştürücü ile esnek bir tüp boğazınızdan aşağı yemek borunuza yönlendirilir. Doktorunuz, yapısal kalp hastalığını veya kalpteki kan pıhtılarını teşhis etmek için bir ekokardiyogram kullanabilir.
  • Kan testleri: Bunlar, doktorunuzun tiroid problemlerini veya kanınızdaki atriyal fibrilasyona yol açabilecek diğer maddeleri ekarte etmesine yardımcı olur.
  • Stres testi: Egzersiz testi olarak da adlandırılan stres testi, egzersiz yaparken kalbinizde testler yapmasıdır.
  • Göğüs röntgeni: Röntgen görüntüleri doktorunuzun akciğerlerinizin ve kalbinizin durumunu görmesine yardımcı olur. Doktorunuz ayrıca belirti ve semptomlarınızı açıklayabilecek atriyal fibrilasyon dışındaki durumları teşhis etmek için bir X-ışını kullanabilir.

Atriyal Fibrilasyon Tedavisi

Sizin için en uygun olan atriyal fibrilasyon tedavisi, ne kadar süredir atriyal fibrilasyon yaşadığınıza, semptomlarınızın ne kadar rahatsız edici olduğuna ve atriyal fibrilasyonunuzun altında yatan nedene bağlı olacaktır. Genel olarak, atriyal fibrilasyon için tedavi hedefleri aşağıdaki gibidir.

  • Ritmi sıfırlamak veya hızı kontrol etmek
  • İnme riskini azaltabilecek kan pıhtılarını önlemek

Sizin ve doktorunuzun seçtiği strateji, kalbinizle ilgili başka sorunlarınız olup olmadığı ve kalp ritminizi kontrol edebilecek ilaçları alıp alamayacağınız gibi birçok faktöre bağlıdır. Bazı durumlarda, kateter kullanan tıbbi prosedürler veya ameliyat gibi daha invaziv bir tedaviye ihtiyacınız olabilir.

Bazı kişilerde, belirli bir olay veya tiroid bozukluğu gibi altta yatan bir durum atriyal fibrilasyonu tetikleyebilir. Atriyal fibrilasyona neden olan durumu tedavi etmek, kalp ritmi problemlerinizi gidermenize yardımcı olabilir. Semptomlarınız rahatsız ediciyse veya bu ilk atriyal fibrilasyon epizodunuzsa, doktorunuz ritmi sıfırlamaya çalışabilir.

Atriyal Fibrilasyon Durumunda Kalp Ritmini Sıfırlamak

İdeal olarak, atriyal fibrilasyonu tedavi etmek için kalp atış hızı ve ritmi normale döndürülür. Durumunuzu düzeltmek için doktorlar, atriyal fibrilasyonun altında yatan nedene ve ne kadar süredir yaşadığınıza bağlı olarak, kardiyoversiyon adı verilen bir prosedür kullanarak kalbinizi normal ritmine (sinüs ritmi) döndürebilirler.

Kardiyoversiyon işlemi iki şekilde yapılabilir.

  • Elektriksel kardiyoversiyon: Bu kısa prosedürde, göğsünüze yerleştirilen kürekler veya yamalar aracılığıyla kalbinize bir elektrik şoku verilir. Şok, kalbinizin elektriksel aktivitesini kısa bir süre için durdurur. Amaç, kalbinizin normal ritmini sıfırlamaktır.İşlemden önce size sakinleştirici verilecektir, bu nedenle elektrik çarpmasını hissetmemelisiniz. İşlemden önce normal bir kalp atışını (anti-aritmikler) geri kazanmaya yardımcı olacak ilaçlar da alabilirsiniz.
  • İlaçlarla kardiyoversiyon: Bu kardiyoversiyon şekli, normal sinüs ritmini geri kazanmaya yardımcı olmak için anti-aritmik adı verilen ilaçları kullanır. Kalp durumunuza bağlı olarak, kalbinizin normal ritmine dönmesine yardımcı olmak için IV yoluyla veya ağız yoluyla ilaç alabilirsiniz. Bu genellikle hastanede kalp atış hızınızın sürekli izlenmesiyle yapılır. Kalp ritminiz normale dönerse, doktorunuz daha fazla atriyal fibrilasyon belirtisini önlemek için sıklıkla aynı anti-aritmik ilaç veya benzerini önerecektir.

Kardiyoversiyondan önce, kan pıhtılaşması ve felç riskini azaltmak için size birkaç hafta boyunca warfarin veya başka bir kan inceltici ilaç verilebilir. Atriyal fibrilasyon bölümünüz 48 saatten fazla sürdüyse, kalpte kan pıhtılaşmasını önlemek için işlemden sonra en az bir ay boyunca bu tür ilaçları almanız gerekebilir.

Sağlıklı Kalp Ritmini Korumak

Elektriksel kardiyoversiyondan sonra, doktorunuz gelecekteki atriyal fibrilasyon ataklarını önlemeye yardımcı olmak için anti-aritmik ilaçlar yazabilir. Genel olarak önereceği ilaçlar aşağıdaki gibi olacaktır.

  • Dofetilide
  • Flecainide
  • Propafenon
  • Amiodaron
  • Sotalol

Bu ilaçlar normal bir kalp ritmini devam ettirmeye yardımcı olsalar da, aşağıdakiler dahil yan etkilere neden olabilirler.

  • Mide bulantısı
  • Baş dönmesi
  • Yorgunluk

Nadiren, kalbin alt odacıklarından kaynaklanan yaşamı tehdit eden ritim bozuklukları olan ventriküler aritmilere neden olabilirler. Az bir ihtimalde olsa bu ilaçlara ömür boyu ihtiyaç duyulabilir. İlaçlarla desteklense bile başka bir atriyal fibrilasyon vakası olasılığı vardır.

Atriyal Fibrilasyon Oluşumunda Kalp Atış Hızı Kontrolü

Kalbinizin ne kadar hızlı attığını kontrol etmek ve onu normal bir hıza döndürmek için doktorunuz size ilaçlar yazacaktır.

  • Digoksin: Bu ilaç, dinlenme sırasında kalp atış hızını kontrol edebilir, ancak herhangi bir aktivite sırasında kontrol edemez. Çoğu insan, kalsiyum kanal blokerleri veya beta blokerleri gibi ek veya alternatif ilaçlara ihtiyaç duyar.
  • Beta blokerleri: Bu ilaçlar dinlenme ve aktivite sırasında kalp atış hızının yavaşlamasına yardımcı olabilir. Düşük tansiyon (hipotansiyon) gibi yan etkilere neden olabilirler.
  • Kalsiyum blokerleri: Bu ilaçlar aynı zamanda kalp atış hızınızı da kontrol edebilir, ancak kalp yetmezliğiniz veya düşük tansiyonunuz varsa kaçınılması gerekebilir.

Kan pıhtılarının önlenmesi

Atriyal fibrilasyonu olan veya atriyal fibrilasyon için belirli tedaviler gören birçok insan, özellikle felce yol açabilecek yüksek kan pıhtılaşması riski altındadır. Atriyal fibrilasyonla birlikte başka bir kalp hastalığı mevcutsa risk daha da yüksektir.

Antikoagülanlar

Doktorunuz aşağıdakiler gibi kan inceltici ilaçlar (antikoagülanlar) önerecektir.

  • Warfarin: Kan pıhtılarını önlemek için varfarin kullanmanız gerekebilir. Warfarin ilacını kullanırken doktorunuzun talimatlarını dikkatlice uygulayın. Warfarin, tehlikeli kanamalara neden olabilecek güçlü bir ilaçtır. Warfarin’in etkilerini izlemek için düzenli kan testleri yaptırmanız gerekecektir.
  • Yeni antikoagülanlar: Atriyal fibrilasyonu olan kişilerde felçleri önlemek için birkaç yeni kan inceltici ilaç (antikoagülanlar) mevcuttur. Bu ilaçlar arasında dabigatran, rivaroksaban, apixaban ve edoksaban bulunur. Varfarinden daha kısa etki gösterirler ve genellikle doktorunuz tarafından düzenli kan testleri veya izleme gerektirmezler. Bu ilaçlar, mekanik kalp kapakçığı olan kişiler için onaylanmamıştır.

Çoğu insan atriyal fibrilasyon olgularına sahiptir ve bunu bilmiyor kolaylıkla anlayamaz. Bu nedenle ritminiz normale döndükten sonra bile ömür boyu antikoagülanlara ihtiyacınız olabilir.

Sol atriyalın kapanması

Doktorunuz ayrıca sol atriyal apendiksin kapatılması adı verilen bir prosedürü uygulayabilir.

Bu prosedürde, doktorlar bacaktaki bir damara kateter yerleştirir ve onu sol üst kalp odasına (sol atriyum) yönlendirir. Bu damar tıbbi bir cihaz tarafından kapatılır. Daha sonra sol atriyumdaki küçük bir keseyi (eklenti) kapatmak için kateterden sokulur.

Bu, atriyal fibrilasyonlu bazı kişilerde kan pıhtılaşması riskini azaltabilir, çünkü sol atriyal uzantıda atriyal fibrilasyonda oluşan birçok kan pıhtısı oluşturur. Bu prosedür için adaylar arasında kalp kapak problemi olmayanlar, kan pıhtılaşması ve kanama riski artmış olanlar ve antikoagülan kullanamayanlar olabilir. Doktorunuz sizi değerlendirecek ve prosedürün gerikli olup olmadığını belirleyecektir.

Kateter ve Cerrahi Prosedürler

Bazen atriyal fibrilasyonu kontrol altına almak için ilaçlar veya kardiyoversiyon işe yaramaz. Bu durumlarda, doktorunuz düzensiz sinyallere neden olan kalp dokusu alanını yok etmek ve kalbinizi normal bir ritme döndürmek için gerekli prosedürü uygular.

  • Kateter ablasyonu
  • Labirent prosedürü
  • Atriyoventriküler (AV) düğüm ablasyonu

Uygulanacak olan prosedürler yukarıdaki gibidir. Aklınıza takılan soruları yorumlarda iletebilirsiniz, hepinize sağlıklı günler…

Benzer İçerikler

Kullanıcı Yorumları: Atriyal Fibrilasyon Nedir?
    Bu yazımıza henüz kimse yorum yapmamış 😞
Sizde Yorumunuzu Paylaşın